Tokiko merkataritzak jasangarritasunaren eragile estrategiko gisa duen zeregina indartzen dugu

Gipuzkoako tokiko merkataritza izan da protagonista, auzo, herri eta hirietako bizitzarekin lotura estua duen benetako jasangarritasunaren erreferente gisa duen zereginari balioa emateko jardunaldian.

Topaketa Gipuzkoa Merkatariak Federazioak antolatu du, Gipuzkoako Foru Aldundiko Jasangarritasun Departamentuaren laguntzarekin, eta merkatariak eta erakundeetako ordezkariak bildu ditu, sektoreak bere eguneroko jardunean garatzen dituen praktika jasangarriak aitortzeko, ikusarazteko eta indartzeko.

Jardunaldia Gipuzkoako merkataritzarako Iraunkortasuneko Ekintza Planaren jarraipenaren barruan kokatzen da. 2025ean aurkeztu zen, 21 udalerritako 79 saltokiren parte hartzearekin modu kolektiboan eraikitako bide orri bat, dagoeneko existitzen den errealitate batetik abiatzen den laguntza prozesu gisa pentsatua: tokiko merkataritza jasangarria dela berez.

Topaketaren hasieran, Maite Valmaseda Gipuzkoa Merkatariak Federazioko zuzendariak azpimarratu duenez, “tokiko merkataritza funtsezko zutabea da hurbiltasuneko, kalitateko eta lurralde orekako hiri ereduan. Jarduera ekonomikoa izatetik urrun, hurbileko merkataritzak kohesio soziala, nortasuna eta segurtasuna sortzen ditu, bizitza mantentzen du kaleetan eta komunitatea eraikitzen laguntzen du. Hori guztia jasangarritasunaren eguneroko praktika batetik, askotan izenik jarri gabe, baina bere DNAn integratuta ”.

Ildo horretan, nabarmendu da tokiko merkataritzak irizpide jasangarriak aplikatzen dituela hurbileko hornitzaileei erosiz, joan-etorriak murriztuz, baliabideak optimizatuz, berrerabiliz, stockak doituz, tokiko enplegua sortuz edo hurbileko banaketa eginez.

Ohiko praktikek erakusten dute jasangarritasuna ez dela moda bat, sektorearen berezko egiteko modu bat baizik.

Jose Ignacio Asensio Iraunkortasuneko diputatuak bere hitzaldian nabarmendu duenez, “tokiko merkataritza trantsizio ekologikoaren funtsezko zatia da. Enplegua sortzeaz eta gure auzo eta hiriei bizia emateaz gain, saltokiak erakusleiho ere badira, ez bakarrik produktu edo zerbitzuen erakusleiho, baita balio eta praktika jasangarrien erakusleiho ere, lehiakortasuna galdu gabe jasangarria izan daitekeela erakutsiz. Hori da, zalantzarik gabe, etorkizuna, eta bide horretan elkarrekin aurrera egiten jarraituko dugu ”.

Jardunaldian, Ane Etxanizek (Ados iraunkortasuna) egungo esparru normatibo eta estrategikoaren berri eman du, ez bakarrik erregulazio eskakizun berriei erantzuteko, baizik eta tokiko merkataritzaren lehiakortasuna eta posizionamendua indartzeko aukera gisa.

Testuinguru horretan, merkataritza sektorean jasangarritasuna txertatzeko gida lagun egiteko tresna praktiko gisa pentsatuta dago.

Jardunaldiak tokiko merkataritzaren jardunbide egokiei eskainitako gune bat ere izan du, non iaz Gipuzkoa Merkatariak Federazioaren sare sozialen bidez zabaldutako dibulgazio bideo sorta batean parte hartu zuten saltokiak aintzatetsi diren: Helmet House (Eibar), Leire Santillan (Urretxu), Otar Goxo (Usurbil), Ekodenda Ulia (Donostia). Nahieran bidaiatzea (Donostia), Giovanna Bittante (Donostia), Félix arrandegia (Irun) eta Noski liburudenda (Errenteria).

Merkatari horien testigantzei esker, esperientzia errealak eta hurbilak ikusarazi ahal izan dira, eta frogatu da posible dela jardunbide jasangarriak integratzea lehiakortasuna galdu gabe, eta beste establezimendu batzuetarako inspirazio gisa balio duela.

Jardunaldia amaitzeko, 2026rako aurreikusitako Ekintza Planaren fase berriko lan ildoak aurkeztu dira, lortutako aurrerapenak sendotzeko, tokiko merkataritzarako laguntza indartzeko eta tokiko ikuspegi batetik garapen eredu humanoagoa, eraginkorragoa eta jasangarriagoa bultzatzen jarraitzeko.

Gipuzkoa Merkatariak Federazioak behin eta berriz esan du tokiko merkataritzarik gabe ezin dela ingurune jasangarririk eraiki, ezta mugikortasun jasangarrian, lurralde orekan edo hiriko bizi kalitatean aurrera egin ere, eta Gipuzkoa oparoagoa, kohesionatuagoa eta jasangarriagoa tokiko klabean eraikitzeko elkarlanean lan egiten jarraitzeko konpromisoa berretsi du.